thông tin và du lieu

Bài 2: Thông tin và dữ liệu

1. Khái niệm thông tin và dữ liệu:
* Thông tin: Thông tin của một thực thể là những hiểu biết có thể có được về thực thể đó.
Chính xác hơn: Thông tin là sự phản ánh các hiện tượng, sự vật của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sống xã hội.
Ví dụ: Bạn Lan 18 tuổi, cao 1m70, đó là thông tin về bạn Lan.
* Dữ liệu: Là thông tin đã được đưa vào MT.
2. Đơn vị đo thông tin
Bit (viết tắt của Binary digital) là đơn vị nhỏ nhất để đo lượng thông tin.
Ví dụ 1: Giới tính của con người chỉ có thể hoặc nam hoặc nữ. Tôi qui ước nam là 0 và nữ là 1.
Ví dụ 2:  Trạng thái của bóng đèn (2), ta quy ước sáng là 1 hoặc tối 0. Nếu ta có 8 bóng đèn và chỉ có bóng 1, 3, 4, 5 sáng còn lại là tối thì nó sẽ được biểu diễn như sau:
10111000
Các đơn vị cơ bản khác để đo thông tin:
1 Byte (viết tắt  1B) = 8 Bit
1 KB (Kilô byte)      = 1024 B
1 MB (Mêga byte)   = 1024 KB
1 GB (Giga byte)    = 1024 MB
1 TB (Têra byte)      = 1024 GB
1 PB (Pêta byte)      = 1024 TB
3. Các dạng thông tin
Có 2 loại thông tin: số và phi số.
– Số: số nguyên, số thực,…
– Phi số (cơ bản): văn bản, hình ảnh, âm thanh.
4. Mã hóa thông tin trong máy tính
– Cách biến đổi thông tin thành một dãy bit gọi là mã hóa thông tin.
– Bảng mã Unicode có thể mã hóa được 65536 ( = ) kí tự khác nhau, cho phép thể hiện trong máy tính văn bản của tất cả các ngôn ngữ trên thế giới.
5. Biểu diễn thông tin trong máy tính
a) Thông tin loại số
· Hệ đếm
– Khái niệm: Hệ đếm là tập hợp các kí hiệu và  quy tắc sử dụng tập kí hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị các số.
·  Các hệ đếm dùng trong tin học:
– Hệ nhị phân (hệ cơ số 2): là hệ chỉ dùng 2 số 0 và 1.
Ví dụ: 1012
* Để chuyển từ nhị phân –> thập phân, ta áp dụng công thức trên.
* Để chuyển một số ở hệ thập phân sang hệ nhị phân ta thực hiện như sau:
B1 : Chia số thập phân liên tiếp cho 2 để tìm thương và dư (cho đến khi thương = 0);
B2 : Viết ngược các số dư được số nhị phân.
VD: Chuyển số   sang hệ nhị phân như sau:
13   2
1   6    2
0    3    2
1    1   2
1   0
=> 13 = 
– Hệ cơ số mười sáu, còn gọi là hệ hexa, sử dụng các kí hiệu 0,1,2,…9,A,B,C,D,E,F để biểu diễn. Bằng cách tương tự như đối với hệ nhị phân ta có thể chuyển một số từ hệ 16 sang hệ thập phân và ngược lại.
Ví dụ: Chuyển số sang hệ 16
446   16
14  27   16
11   1   16
1    0
Viết ngược số dư ta được:
Từ hệ 16 sang hệ thập phân:

Để chuyển một số từ hệ 16 sang hệ nhị phân ta chỉ cần chuyển từng chữ số của số đã cho sang hệ nhị phân có 4 chữ số. Ngược lại mỗi bộ 4 chữ số nhị phân tương ứng với một chữ số của hệ 16.
Ví dụ:
Số
chuyển sang dưới dạng nhị phân là:

 = 

° Biểu diễn số nguyên:
– Biểu diễn số nguyên với 1 byte như sau: các bit được đánh số từ phải sáng trái   7  6  5  4  3  2  1  0
Nếu là số nguyên có dấu: Bit 7 dùng để xác định số nguyên đó là âm hay dương. Còn lại 7 bit thì biểu diễn được  số , giá trị các số là từ 0 đến 127. Có nghĩa là dùng 1 bit để biểu diễn số nguyên có dấu thì máy sẽ biểu diễn được các số từ -127 đến +127
Nếu là số nguyên không dấu: thì toàn bộ 8 bit sẽ biểu diễn được :  số , các số có giá trị trong phạm vi từ 0 đến 255
° Biểu diễn số thực:
Mọi số thực đều có thể biểu diễn được dưới dạng   (được gọi là dạng dấu phẩy động), trong đó 0,1 <=  M < 1, M được gọi là phần định trị và K là một số nguyên không âm được gọi là phần bậc.
Ví dụ: Số 13456,25 được biểu diễn dưới dạng 
b. Thông tin loại phi số
– Văn bản.
– Các dạng khác (hình ảnh, âm thanh,…).
Nguyên lý mã hóa nhị phân (SGK)

Hết